PABLO NERUDA

 

Pablo Neruda veya doğum adıyla Ricardo Eliezer Neftalí Reyes Basoalto (d. 12 Temmuz 1904; Parral, Şili - ö. 23 Eylül 1973, Santiago), Şilili şair, diplomat ve politikacıdır.

Yaşamı boyunca güçlü siyasi duruşuyla tanınan Neruda, ülkesindeki ve İspanya'daki faşizme karşı durmuştur. 1970 yılında Şili başkanlığına aday gösterilmiş, ancak daha sonra başkan seçilen Salvador Allende'yi desteklemiştir. Allende seçilince Neruda'yı Şili'nin Fransa elçisi olarak görevlendirdi. 1971 yılında edebiyat dalında Nobel Ödülü aldı. 1972 yılında sağlık sorunları nedeniyle elçilik görevini bırakarak Şili'ye döndü.

Kendisi Nâzım Hikmet adına Barış Ödülü almıştır. Bir kongrede Nazım Hikmet ile ilgili 'Onun (Nazım Hikmet'in) yanında biz şair bile olamayız' diyerek Nazım Hikmet'i övmüştür.

24 Eylül 1973'te prostat kanserinden hayatını kaybettiği açıklanmış olsa da ölümünün kendi dünya görüşüne karşıt olan 1973 Şili Darbesi'nin hemen ardından olması sürekli olarak sorgulanmıştır.

Şili Hükûmeti, 2015 yılı Kasım ayında yapılan bilgilendirme neticesinde Neruda'nın ölümünün doğal yollardan olmayabileceğini kabul etmiştir. Cenazesinin kitlesel bir şekilde kaldırılması darbeyle başa gelmiş olan cunta yönetimi tarafından yasaklanmış olsa da, sokağa çıkma yasağını tanımayan binlerce kişi cenazeye katılmıştır.

GÜLÜŞÜN

Al ekmeği benden istersen havayı da ama gülüşünden mahrum etme beni. Koyma gülsüz ve çiçeksiz beni, sevinciyle coşarak parıldayan sudan ve senden yayılan gümüşün kıvılcımlarından. Bu çetin ve uzun kavgamdan yorgun gözlerle dönerim ve görürüm ayaklar altında bu değişmeyen toprağı; ama o sevecen gülüşün yükselir gökyüzüne peşimden ve ardına dek açar yaşamın tüm kapılarını benim için. Sevdalım, zifiri karanlıkta bile gülümse bana ve ansızın saçılıyorsa kanım sokak taşlarına, gülüver çünkü gülüşün eştir yalın bir kılıca.

Sonbaharda denizle birlikte gülüşün coşturmalı köpüren çağlayanını. Ve sevdalım baharın beklediğim çiçek gibi gülüşünü ararım mavi çiçeği, gülü yurdumdan seslenen. Gül gecenin şavkında gündüzün aydınlığında gül yamru-yumru sokaklarında adanın, gül sana sevdalanmış şu ipe-sapa gelmez adamın bakışında, ama ben gözlerimi açtığımda ve de kapadığımda onları, ve ayaklarım götürüp geri getirdiğinde beni al benden ekmeği, havayı, ışığı, baharı, ama mahrum etme gülüşünden beni işte o zaman ölürüm gayri. Çeviri: Fahri Özdemir Pablo Neruda