ŞEKER

 Sadece 9 Gün fazla şekerden uzak durmak karaciğer yağını önemli ölçüde             azaltabilir!

Bilim insanları, ek şeker tüketimini keskin şekilde azaltmanın –üstelik sadece 9 gün gibi kısa bir sürede– çocuklarda karaciğer yağında belirgin düşüşe ve insülin duyarlılığında iyileşmeye yol açtığını keşfetti.

En dikkat çekici nokta ise, katılımcıların toplam kalori alımı değişmedi. Araştırmacılar, şekerli yiyecek ve içecekleri; makarna gibi nişastalı gıdalarla değiştirdi. Tek büyük fark, özellikle gazlı içecekler, meyve suları ve işlenmiş gıdalarda bulunan fruktoz başta olmak üzere ek şekeri azaltmaktı.

Sadece 9 gün sonunda:

• Karaciğer yağı ortalama %22 azalmış.

• Trigliserit, açlık insülini ve kan şekeri gibi değerlerde iyileşme görülmüş.

Bu sonuçlar, ek şekerin –yalnızca fazla kalori alımının değil– doğrudan metabolik hastalıkları tetikleyebildiğini gösteriyormuş.

Fruktoz neden önemli?

Fruktoz, glikozdan farklı şekilde metabolize edilir. Fazla tüketildiğinde karaciğer tarafından hızla yağa dönüştürülür. Zamanla bu birikim, yağlı karaciğer hastalığı, insülin direnci ve tip 2 diyabet gibi kronik hastalıklara yol açabilir.

Araştırmanın mesajı:

Bu çalışma çocuklar üzerinde yapılmış olsa da sonuçlar herkes için geçerli: Ek şekeri kısa süreli bile kesseniz, metabolik sağlığınız hızla iyileşebilir. Şekerli içeceklerden, tatlılardan ve ultra işlenmiş atıştırmalıklardan uzak durmak, vücudunuzun özellikle karaciğerden başlayarak kendini toparlamasına yardımcı olabilir.  

                                               

Kaynak:

Schwarz, Jean-Marc, vd. “Isocaloric Fructose Restriction and Metabolic Improvement in Children with Obesity and Metabolic Syndrome.” Obesity, 2016.

         

TIP BAYRAMI

 

Tıp Bayramı, her yıl 14 Mart'ta kutlanan, Türkiye'de tıp doktorlarının, tıp öğrencilerinin ve sağlık çalışanlarının hizmet sorunlarının tartışıldığı, bilime katkılarının ödüllendirildiği, tıp mesleğinin onurunun ve tarihinin anıldığı ulusal bir gündür.

14 Mart, Osmanlı İmparatorluğu'nda modern tıp eğitiminin başladığı gün olarak kabul edilir. Ancak bayramın bugünkü anlamını kazanması, 1919 yılında İstanbul'un İşgali sırasında tıp öğrencilerinin işgale karşı bir direniş ve protesto eylemi olarak bu günü kutlamasıyla başlamıştır. Bu nedenle Tıp Bayramı, Türkiye'de sadece mesleki bir kutlama değil, aynı zamanda bir vatanseverlik sembolü olarak görülür.

Tarihçe

Modern Tıp Eğitiminin Başlangıcı (1827)

Osmanlı Devleti'nde tıp eğitimi uzun süre usta-çırak ilişkisiyle ve medreselerde (Darüşşifa) yürütülmüştür. II. Mahmud döneminde, modernleşme hareketleri kapsamında ordunun hekim ve cerrah ihtiyacını karşılamak amacıyla Hekimbaşı Mustafa Behçet Efendi'nin girişimiyle yeni bir okul planlanmıştır.

14 Mart 1827 Çarşamba günü, Şehzadebaşı'daki Tulumbacıbaşı Konağı'nda Tıphane-i Amire ve Cerrahhane-i Amire adıyla ilk modern tıp okulu açılmıştır. Bu okulda eğitim dili Fransızca olmuş ve Batılı tarzda tıp eğitimi verilmeye başlanmıştır. Bu tarih, Türkiye'de modern tıp eğitiminin başlangıcı kabul edilir.

1919 Ruhu: İşgale Karşı Tıbbiyeli Direnişi

Tıp Bayramı'nın ilk kez kutlanması, I. Dünya Savaşı'nın sonunda, Mondros Mütarekesi'ni takiben İstanbul'un İtilaf Devletleri'nce işgal edildiği döneme rastlar. O dönemde Haydarpaşa'daki Mekteb-i Tıbbiye-i Şahane (bugünkü Sağlık Bilimleri Üniversitesi Hamidiye Külliyesi) İngiliz birlikleri tarafından işgal edilmiş; yatakhaneler ve derslikler İngiliz askerlerine tahsis edilmişti. Öğrenciler ise binanın çatı katlarına ve bodrumlarına sıkıştırılmıştı.

Tıbbiye 3. sınıf öğrencisi Hikmet Boran (Tıbbiyeli Hikmet) ve arkadaşları, işgali protesto etmek için bir yol arıyorlardı. Okul idaresinden "kuruluş yıl dönümü kutlaması" adı altında izin almayı başardılar. 14 Mart 1919 günü, okulun iki kulesi arasına dev bir Türk bayrağı asarak işgale meydan okudular. İngiliz askerlerinin müdahalesine rağmen toplanan öğrencilere, dönemin ünlü hocaları Dr. Fevzi Paşa, Dr. Besim Ömer Paşa ve Dr. Akil Muhtar (Özden) da katılarak destek verdi.

Bu eylem, İstanbul'daki ilk kitlesel işgal protestolarından biri olarak tarihe geçti ve Tıp Bayramı'nın "bağımsızlık ve direniş" temelli karakterini oluşturdu. Bu eyleme öncülük eden Hikmet Boran, daha sonra Sivas Kongresi'ne tıbbiyeli delegesi olarak katılmış ve Mustafa Kemal Paşa'nın huzurunda manda ve himayeyi reddeden ünlü konuşmasını yapmıştır.

Cumhuriyet Dönemi ve Tarih Değişikliği Denemesi

Cumhuriyetin ilanından sonra, 1929-1937 yılları arasında Tıp Bayramı tarihi değiştirilmek istendi. Bursa'daki Yıldırım Darüşşifası'nda ilk Türkçe tıp derslerinin başladığı tarih olduğu varsayılan 12 Mayıs günü, "Tıp Bayramı" olarak ilan edildi. Bu değişikliğin amacı, tıp eğitimindeki Fransızca etkisinden ziyade Türkçe eğitimin başlangıcını vurgulamaktı. Ancak bu tarih, tıbbiye camiası tarafından 14 Mart'ın taşıdığı "direniş ruhu" nedeniyle benimsenmedi ve zamanla yeniden 14 Mart tarihine dönüldü.

 

Günümüzde Kutlamalar ve Tıp Haftası

1950'li ve 60'lı yıllarda, tıp fakültelerinin öğrenci dernekleri tarafından her 14 Mart günü bir dergi çıkartılması gelenek haline gelmişti. Bu dergilerde öğrencilerin ve hekimlerin sorunları ön plana çıkartılıyordu. 1960 tarihli bu derginin kapağında da fakülte dersleriyle boğuşan bir tıp öğrencisi karikatürize edilmiştir.

1976 yılından itibaren etkinlikler sadece 14 Mart günü ile sınırlı kalmamış, 14 Mart'ı içine alan hafta Tıp Haftası olarak kabul edilmiştir. Günümüzde bu hafta boyunca şu etkinlikler öne çıkar:

·         Beyaz Önlük Törenleri: Tıp fakültesine yeni başlayan veya klinik eğitime geçen öğrencilere, hekimlik mesleğinin saflığını ve temizliğini simgeleyen beyaz önlüklerinin hocaları tarafından giydirildiği törenlerdir.

·         Hizmet Plaketleri: Meslekte 30, 40, 50 ve hatta 60 yılını dolduran kıdemli hekimlere tabip odaları tarafından "Meslekte Onur Yılı" plaketleri takdim edilir.

·         Mesleki Sorunların Gündeme Getirilmesi: Türk Tabipleri Birliği (TTB) ve yerel tabip odaları, 14 Mart'ı bir kutlamadan öte, sağlık sistemindeki aksaklıkları duyurma günü olarak değerlendirir. Özellikle "Sağlıkta Şiddet", "Hekim Göçü", "Özlük Hakları" ve "Yıpranma Payı" gibi konular basın açıklamalarıyla kamuoyuna duyurulur.

AZİZ BASMACI

Sahne tozuyla 11 yaşında tanıştı, ömrünü alkışlara adadı ve 66 yaşında bir tren kompartımanında hayata veda etti...

Gelin, replikleriyle kulaklarımızda çınlayan Aziz Basmacı’yı hatırlayalım...

Selanik’te dünyaya geldiğinde takvimler 1910’u gösteriyordu. Daha çocuk yaşta sahne tozunu yutmaya başlayan Aziz Basmacı, 11 yaşında seyircinin karşısına çıktı. Hayat onu bir yandan manifatura dükkânında çalıştırırken, bir yandan da tiyatro kulislerinde büyüttü.

1928’de “Para Delisi” oyunuyla profesyonel olarak adım attığı tiyatroda, yıllar içinde bir 'halk komiği'ne dönüştü. Seyircinin gönlünde taht kurduğu Ses Opereti’nde Salamon ve Tikli Adam rolleriyle adını iyice duyurdu.

Muammer Karaca Tiyatrosu’nda, Şen Ses Operetlerinde, kurucusu olduğu topluluklarda kahkahalar yükselten bir isimdi o. Sahneye ne zaman çıksa, daha repliğini söylemeden, orta yere haykırdığı “Eşşoğluşeşşekler!” lafıyla alkışını alırdı.

İşte Aziz Basmacı’yı Aziz Basmacı yapan da buydu: samimiyeti, doğallığı, seyircinin kalbine dokunan o sıcacık enerjisi.

Sadece tiyatro değil, sinema perdesi de onunla güldü, onunla renklendi. “Darıldın mı Cicim Bana” filminde Yasemin’in babası tarafından poposundan vurulup seyirciyi kahkahalara boğması, 'Kara Gözlüm'de Gazinocular Kralı Arnavut Osman’ı unutulmaz kılması, “Turist Ömer Yamyamlar Arasında” filminde Cevat Kurtuluş’la manda gözü peşinde koşması… Aziz Basmacı her defasında bambaşka bir karakterle karşımıza çıktı, ama hep aynı samimiyetle.

Hayatının son büyük sahne başarısı “Kart Horoz” oldu. Oyun aylarca kapalı gişe oynadı. Sonrasında ağır bir hastalık onu sahneden uzaklaştırsa da...

14 Mart 1978'de, 66 yaşında trenle Ankara'ya giderken yolda geçirdiği kalp krizi sonucu hayata veda etti. Geride bıraktığı onlarca oyun, 60’a yakın film ve unutulmaz replikler bıraktı...

#AzizBasmacı #Yeşilçam #SesOpereti #MuammerKaraca #DarıldınMıCicimBana

Aziz Basmacı (9 Haziran 1910, Selanik - 14 Mart 1978, Ankara), Türk tiyatro ve sinema oyuncusudur.

Hayatı

1910 yılında o zaman Osmanlı toprağı olan Selanik'te doğan Aziz Basmacı, İstanbul'da Şişli Terakki Lisesi'ni bitirdi.

Cumhuriyet Gençler Mahfeli'nde seyirci karşısında ilk kez göründüğünde 11 yaşındaydı. Şişli Halkevi Tiyatro Kolunda çeşitli etkinliklere katıldı; yeni deneyimler kazandı. Hayatını kazanmak için bir süre manifaturacılık da yaptı. 1928'de Para Delisi adlı oyunla profesyonel oyunculuğa geçti.

Asıl ününü 1945'te girdiği Ses Opereti'nde yaptı. Salamon ve Tikli Adam rolleriyle büyük üne kavuştu. Yeni Ses, Şen Ses Operetlerinin temel kadrolarında yer aldı. 1950'li ve 60'lı yıllarda tiyatroda çok sayıda güldürü eseri ve vodvilde rol almıştır. Bir halk komiği olarak ün kazanan Basmacı 60 kadar filmde karakter oyuncusu olarak rol aldı.

Kurucusu olduğu Film-San Vakfı'nın onur üyesiydi. Yıllarca Muammer Karaca Tiyatrosu'nda çalıştı. Kenan Büke ile ortaklaşa kurdukları, - Aziz Basmacı - Kenan Büke Topluluğu! - kendi adlarını taşıyan tiyatroda sanat hayatını noktaladı. Kart Horoz adlı oyunu, aylarca kapalı gişe sahnelenmiş, Basmacı'nın son büyük başarısı olmuştu.

1969'da çok ağır sürmenaj geçirdi. Ağır hastalığı, onu çok sevdiği tiyatro ve sinemadan uzun süre uzaklaştırdı. 14 Mart 1978'de trenle Ankara'ya giderken yolda geçirdiği kalp krizi sonucu öldü.

***

İstanbul-Selimiye İlkokulu salonunda bir temsil sergilemişti. Benim de hayatımda ilk kez bir tiyatro oyunu seyretmeme vesile olmuştu. Rahmetle anıyorum.

Pİ SAYISI

Pi sayısı (π), bir dairenin çevresinin çapına bölümü ile elde edilen irrasyonel matematik sabitidir. İsmini, Yunanca περίμετρον (çevre) sözcüğünün ilk harfi olan π harfinden alır. Pi sayısı, Arşimet sabiti ve Ludolph sayısı olarak da bilinir. Aynı zamanda ismini Yunancada pie anlamına gelen πίτα' dan alır.

π (/paɪ/; "pi" olarak yazılır) sayısı bir matematik sabitidir; çemberin çevresinin çapına oranıdır ve yaklaşık olarak 3,14159'a eşittir. π sayısı matematik ve fizikteki birçok formülde görünür. Bu bir irrasyonel sayıdır yani tam olarak iki tam sayının oranı olarak ifade edilemez ancak 22/7 gibi kesirler genellikle yaklaşık değer olarak kullanılır. 

Sonuç olarak, ondalık gösterimi hiçbir zaman bitmez ve kalıcı olarak tekrarlanan bir düzene girmez. Bu bir aşkın sayıdır yani yalnızca toplamları, çarpımları, üsleri ve tam sayıları içeren bir denklemin çözümü olamaz.

π'nin aşkınlığı, eski daireyi kareleştirme problemine meydan okumasını bir pergel ve çizgilik ile çözmenin imkansız olduğunu ima eder. π'nin ondalık basamakları rastgele dağıtılmış gibi görünüyor ancak bu varsayımın kanıtı bulunamamıştır.

Binlerce yıldır matematikçiler, bazen değerini yüksek bir doğruluk derecesine göre hesaplayarak π hakkındaki anlayışlarını genişletmeye çalıştılar. Mısırlılar ve Babilliler de dahil olmak üzere eski uygarlıklar, pratik hesaplamalar için oldukça doğru π yaklaşımları gerektiriyordu.

MÖ 250 civarında, Yunan matematikçi Arşimet keyfi doğrulukla π'ye yaklaşmak için bir algoritma yarattı. MS 5. yüzyılda, her ikisi de geometrik teknikler kullanarak, Çinli matematikçiler π'yi yedi basamağa yaklaştırırken, Hint matematikçiler beş basamaklı bir tahmin yaptı. π için sonsuz seri'ye dayanan ilk hesaplama formülü, bin yıl sonra keşfedildi. Bir dairenin çevresinin çapına oranını temsil etmek için Yunanca π harfinin bilinen en eski kullanımı 1706'da Galli matematikçi William Jones tarafından yapılmıştır.

Kalkülüs'ün icadı kısa sürede π'nin yüzlerce basamağının hesaplanmasına yol açtı, bu tüm pratik bilimsel hesaplamalar için yeterliydi. Bununla birlikte, 20. ve 21. yüzyıllarda matematikçiler ve bilgisayar bilimcileri, artan hesaplama gücüyle birleştiğinde π'nin ondalık gösterimini trilyonlarca basamağa genişleten yeni yaklaşımlar izlediler. Bu hesaplamalar, sayısal serileri hesaplamak için verimli algoritmaların geliştirilmesinin yanı sıra insanın rekor kırma arayışıyla motive edilir. Kapsamlı hesaplamalar, süperbilgisayarları test etmek için de kullanılmıştır.

Tanımı daire ile ilgili olduğu için π, trigonometri ve geometrideki birçok formülde, özellikle daireler, elipsler ve kürelerle ilgili olanlarda bulunur. Ayrıca kozmoloji, fraktals, termodinamik, mekanik ve elektromanyetizma gibi bilimdeki diğer konulardaki formüllerde de bulunur.

Modern matematiksel analizde, bunun yerine genellikle geometriye herhangi bir referans olmaksızın tanımlanır; bu nedenle, sayı teorisi ve istatistik gibi geometri ile çok az ilgisi olan alanlarda da görünür. π'nin her yerde bulunması, onu bilimin içinde ve dışında en çok bilinen matematiksel sabitlerden biri yapar. 

π'ye adanmış birkaç kitap yayınlandı ve π'nin rakamlarının rekor kıran hesaplamaları genellikle haber manşetleriyle sonuçlanıyor.

Matematikçiler tarafından bir çemberin çevresinin çapına oranını temsil etmek için kullanılan sembol küçük harf Yunanca harf π'dir ve bazen pi olarak yazılır. İngilizcede π, "pay" olarak telaffuz edilir (/paɪ/ PY). 

Bir dairenin çevresi, çapının üç katından biraz fazladır. Tam orana π denir.

π genellikle bir daire'nin çevresi C ile çapı d) arasındaki oran olarak tanımlanır :

                    

YILAN

 

Yılan anatomisi: Uzun ve bacaksız bir vücuda uyum sağlamış özel bir yapı

Yılanların vücut yapısı, uzun ve bacaksız bir bedenle farklı ortamlarda hareket edebilecek şekilde gelişmiştir. Bu özel yapı, onların sürünerek ilerlemesini, dar alanlardan geçmesini ve farklı yüzeylerde hareket etmesini sağlar.

Esnek omurga sistemi

Yılanların omurgası yüzlerce omurdan oluşur. Bu omurlar sayesinde vücutları son derece esnektir.

Bu yapı sayesinde yılanlar:

• Vücutlarını kolayca kıvırabilir

• Ağaçlara tırmanabilir

• Avlarını sararak etkisiz hale getirebilir

Bu hareket kabiliyeti, omurgayı oluşturan Vertebra kemiklerinin çok sayıda ve esnek olmasından kaynaklanır.

İç organların düzeni

Yılanların iç organları da vücut şekline uyum sağlamıştır. Organlar uzamış ve doğrusal bir şekilde dizilmiş durumdadır. Bu düzenleme, dar ve uzun vücut yapısının içinde organların yerleşmesini mümkün kılar.

Özel çene yapısı

Yılanların çene yapısı oldukça esnektir.

Özellikle bazı türlerde bulunan Fang adı verilen özel dişler, avlarını yakalamaya ve etkisiz hale getirmeye yardımcı olur.

Bu esnek çene yapısı sayesinde birçok yılan türü, başından daha büyük avları bile yutabilir.

Güçlü sindirim sistemi

Yılanların sindirim sistemi oldukça etkilidir. Sindirim sırasında:

• kemikler

• organlar

• kas dokuları

dahil olmak üzere avın büyük bir kısmı parçalanabilir. Bu sayede yılanlar uzun süre yeni bir avlanmaya ihtiyaç duymadan yaşayabilir.

Kaynaklar

• National Geographic Society – Snake anatomy and biology

• Smithsonian Institution – Reptile anatomy research

• Herpetology – Studies on snake anatomy and physiology

#Bilim #Doğa #Yılan #Biyoloji #Hayvanlar