AZİZ BASMACI

Sahne tozuyla 11 yaşında tanıştı, ömrünü alkışlara adadı ve 66 yaşında bir tren kompartımanında hayata veda etti...

Gelin, replikleriyle kulaklarımızda çınlayan Aziz Basmacı’yı hatırlayalım...

Selanik’te dünyaya geldiğinde takvimler 1910’u gösteriyordu. Daha çocuk yaşta sahne tozunu yutmaya başlayan Aziz Basmacı, 11 yaşında seyircinin karşısına çıktı. Hayat onu bir yandan manifatura dükkânında çalıştırırken, bir yandan da tiyatro kulislerinde büyüttü.

1928’de “Para Delisi” oyunuyla profesyonel olarak adım attığı tiyatroda, yıllar içinde bir 'halk komiği'ne dönüştü. Seyircinin gönlünde taht kurduğu Ses Opereti’nde Salamon ve Tikli Adam rolleriyle adını iyice duyurdu.

Muammer Karaca Tiyatrosu’nda, Şen Ses Operetlerinde, kurucusu olduğu topluluklarda kahkahalar yükselten bir isimdi o. Sahneye ne zaman çıksa, daha repliğini söylemeden, orta yere haykırdığı “Eşşoğluşeşşekler!” lafıyla alkışını alırdı.

İşte Aziz Basmacı’yı Aziz Basmacı yapan da buydu: samimiyeti, doğallığı, seyircinin kalbine dokunan o sıcacık enerjisi.

Sadece tiyatro değil, sinema perdesi de onunla güldü, onunla renklendi. “Darıldın mı Cicim Bana” filminde Yasemin’in babası tarafından poposundan vurulup seyirciyi kahkahalara boğması, 'Kara Gözlüm'de Gazinocular Kralı Arnavut Osman’ı unutulmaz kılması, “Turist Ömer Yamyamlar Arasında” filminde Cevat Kurtuluş’la manda gözü peşinde koşması… Aziz Basmacı her defasında bambaşka bir karakterle karşımıza çıktı, ama hep aynı samimiyetle.

Hayatının son büyük sahne başarısı “Kart Horoz” oldu. Oyun aylarca kapalı gişe oynadı. Sonrasında ağır bir hastalık onu sahneden uzaklaştırsa da...

14 Mart 1978'de, 66 yaşında trenle Ankara'ya giderken yolda geçirdiği kalp krizi sonucu hayata veda etti. Geride bıraktığı onlarca oyun, 60’a yakın film ve unutulmaz replikler bıraktı...

#AzizBasmacı #Yeşilçam #SesOpereti #MuammerKaraca #DarıldınMıCicimBana

Aziz Basmacı (9 Haziran 1910, Selanik - 14 Mart 1978, Ankara), Türk tiyatro ve sinema oyuncusudur.

Hayatı

1910 yılında o zaman Osmanlı toprağı olan Selanik'te doğan Aziz Basmacı, İstanbul'da Şişli Terakki Lisesi'ni bitirdi.

Cumhuriyet Gençler Mahfeli'nde seyirci karşısında ilk kez göründüğünde 11 yaşındaydı. Şişli Halkevi Tiyatro Kolunda çeşitli etkinliklere katıldı; yeni deneyimler kazandı. Hayatını kazanmak için bir süre manifaturacılık da yaptı. 1928'de Para Delisi adlı oyunla profesyonel oyunculuğa geçti.

Asıl ününü 1945'te girdiği Ses Opereti'nde yaptı. Salamon ve Tikli Adam rolleriyle büyük üne kavuştu. Yeni Ses, Şen Ses Operetlerinin temel kadrolarında yer aldı. 1950'li ve 60'lı yıllarda tiyatroda çok sayıda güldürü eseri ve vodvilde rol almıştır. Bir halk komiği olarak ün kazanan Basmacı 60 kadar filmde karakter oyuncusu olarak rol aldı.

Kurucusu olduğu Film-San Vakfı'nın onur üyesiydi. Yıllarca Muammer Karaca Tiyatrosu'nda çalıştı. Kenan Büke ile ortaklaşa kurdukları, - Aziz Basmacı - Kenan Büke Topluluğu! - kendi adlarını taşıyan tiyatroda sanat hayatını noktaladı. Kart Horoz adlı oyunu, aylarca kapalı gişe sahnelenmiş, Basmacı'nın son büyük başarısı olmuştu.

1969'da çok ağır sürmenaj geçirdi. Ağır hastalığı, onu çok sevdiği tiyatro ve sinemadan uzun süre uzaklaştırdı. 14 Mart 1978'de trenle Ankara'ya giderken yolda geçirdiği kalp krizi sonucu öldü.

***

İstanbul-Selimiye İlkokulu salonunda bir temsil sergilemişti. Benim de hayatımda ilk kez bir tiyatro oyunu seyretmeme vesile olmuştu. Rahmetle anıyorum.