1 Mayıs Emek ve Dayanışma Günü, işçilerin birlik, dayanışma
ve hak mücadelesini simgeleyen, dünya çapında kutlanan resmi bir tatildir.
Türkiye'de 2009'dan beri resmî tatil sayılan bu özel gün, işçi sınıfının
haklarını (özellikle 8 saatlik iş günü) arayışının bir sonucu olarak doğmuştur.
1 Mayıs İşçi Bayramı Hakkında Temel Bilgiler:
Tarihçe: 1886'da Amerika'da işçilerin 8 saatlik iş günü
talebiyle başlattığı mücadele, zamanla küresel bir işçi bayramına dönüşmüştür.
Türkiye'de ilk kez 1923 yılında kutlanan 1 Mayıs, 12 Eylül
döneminde tatil olmaktan çıkarılmış, ancak 2009'da tekrar "Emek ve
Dayanışma Günü" adıyla resmî tatil ilan edilmiştir.
Her yıl sendikalar, işçi örgütleri ve çeşitli sivil toplum
kuruluşları, İstanbul, Ankara ve diğer illerde belirlenen alanlarda mitingler
ve yürüyüşler düzenler.
İşçi sınıfının insanca çalışma koşulları, sendikal haklar ve
daha iyi bir yaşam taleplerini dile getirdiği, dayanışmayı artırdığı bir
gündür.
1 Mayıs, emeğin en yüce değer olduğunu hatırlatan önemli bir
dayanışma günüdür.
1 Mayıs İşçi ve Emekçiler Bayramı, işçi ve emekçiler
tarafından dünya çapında kutlanan, birlik, dayanışma ve haksızlıklarla mücadele
günü. Dünya üzerindeki pek çok ülkede, resmî tatil olarak kabul edilmektedir.
Tarihçe
İlk kez 1856'da Avustralya'nın Melbourne kentinde taş ve
inşaat işçileri, günde sekiz saatlik iş günü için Melbourne Üniversitesi'nden
Parlamento Evi'ne kadar bir yürüyüş düzenlediler.
1 Mayıs 1886'da Amerika İşçi Sendikaları Konfederasyonu
önderliğinde işçiler günde 12 saat, haftada 6 gün olan çalışma takvimine karşı,
günlük 8 saatlik çalışma talebiyle iş bıraktılar. Chicago'da yapılan
gösterilere yarım milyon işçi katıldı.
Louisville'de 6 binden fazla siyah ve beyaz işçi birlikte
yürüdü. O dönemde Louisville'deki parklar, siyahlara kapalıydı. İşçiler,
sokaklarda yürüdükten sonra hep birlikte Ulusal Park'a girdi. Her eyalet ve
kentte, siyah ve beyaz işçilerin birlikte yaptığı gösteriler, gazeteler
tarafından 'Böylece önyargı duvarı yıkılmış oldu' şeklinde yorumlanmıştı. Bu
gösteriler 1 Mayıs'ı izleyen günlerde tüm harareti ile devam etti ve 4 Mayıs'ta
kanlı Haymarket Olayına yol açtı. Uygulanan yasal baskılarla bu gösterinin
tekrarlanması engellendi. 14-21 Temmuz 1889'da toplanan İkinci Enternasyonal'de
Fransız bir işçi temsilcisinin önerisiyle 1 Mayıs gününün tüm dünyada
"Birlik, mücadele ve dayanışma günü" olarak kutlanmasına karar
verildi. Böylece ikinci gösteri 1890 yılında yapılabildi.
Zamanla 8 saatlik iş günü birçok ülkede resmen kabul edildi.
1 Mayıs böylece işçilerin birlik ve dayanışmasını yansıtan bir bayram
niteliğini kazandı. Günümüzde sosyalist ülkelerde (Çin, Kuzey Kore, Vietnam,
Laos, Küba, Venezuela, Nepal, Bolivya) ve daha birçok ülkede tatil günü olan 1
Mayıs'ı işçiler büyük kitle gösterileriyle kutlar; bazı ülkelerde 1 Mayıs
siyasal bir eylem biçimini de alır.
