SELLA TURCICA
İsmi Türklere ithafen Verilen Önemli Bir Kemik....
Şu an kafamızın içinde "Türk" isminde önemli bir yapının olduğundan çoğu kişi bihaber. Oysa çok çok eskiden içimizdeki bir parçaya Türklere ithafen bir isim verilmiş. Madem bizimle bir alakası var, Sella Turcica (Sella Tursika şeklinde okunur) isimli bu yapıyı yakından tanıyalım.
Anatomi dersi alan öğrenciler için en kek sorulardan biridir Sella Turcica. Çünkü akılda kalıcıdır, ismi Türklere ithafen verilmiştir. Peki ama neden?
Roma döneminde anatomiye duyulan ilgi büyüktü. O dönemde kafatasındaki bu yapıyı inceleyen kişi, onu bir nesneye benzetti: Türk eyeri
Latince olan Sella Turcica ismi, "Türk eyeri" anlamına geliyor.
Bu çukur kemiğin şekli Türk eyerini andırdığı için bu isim layık görülmüş.
Bu isim ilk kez, Padua Üniversitesinin ünlü anatomi bilgini Adrianus Spigelius(1578-1625) tarafından kullanıldı.
Bir de o yıllar Osmanlı dönemine denk geldiği için diğer ülkeler Türk kültüründen daha kolay etkileniyordu. Yurt dışında da Türkler binicilikle özdeşleştirilirdi, bu durumun yansımalarından biridir aslında.
İsmi veren bilim insanının ölümünden iki yıl sonra ise, öğrencisi tarafından yayımlanan 'De Humani Corporis Fabrica(İnsan Vücudu Fabrikası)' adlı eserle, bu kelime literatüre kazandırıldı.
Terim, farklı dünya dillerine yine aynı anlama gelecek şekilde çevrilmiş: İngilizce "Turkish saddle", Almanca "Türkensattel", Fransızca "Selle Turcique", Arapça "Serc-i Turki."
Yine de uluslararası literatürde çok kabul gördüğü söylenemez.
Posterior hipofiz'in hipotalamus'tan aşağı doğru uzanarak üzerine yerleştiği bir kemiktir.
Tuberculum sellae ile dorsum sellae arasında bulunuyor.
Bu yapının işlevi hiç sıradan değil; genel kesim tarafından bilinmese de, vücudumuzun en önemli parçalarından biri.
Hipofiz bezi, Sella Turcica'ya "oturduğu" için ismin verilmesi sadece şekilden kaynaklı bir benzetmeye dayanmıyor
Hipofiz bezi, endokrin ve sinir sistemi arasındaki en büyük organizasyon ağını kontrol ediyor. Vücut içi denge için gerekli olan birçok hormonun kontrolünden sorumlu.
Bu özel kemik, insanların yanı sıra şempanze, orangutan, goril gibi insangiller familyasındaki (hominidae) canlıların sfenoit kemiklerinde de bulunuyor.
Sella Turcica haricinde bilim literatürüne Türk ismiyle kazandırılmış, tüm dünyada genelgeçer olan başka isimlerden de bahsedelim:
Kaydol:
Kayıtlar (Atom)