“Üç maymunu oynamak” deyimini hepimiz biliyoruz.
Bir şeyi görmezden gelmek, duymamazlıktan gelmek, konuşmamak… Kısacası başını derde sokmamak için gerçeklerden kaçmak anlamında kullanıyoruz.
Ama bu sembolün gerçek hikâyesi, düşündüğümüzden çok daha farklı bir yere dayanıyor.
Üç maymunun kökeni Japonya’ya, özellikle de Nikkō Tōshōgū tapınağındaki ahşap oymalara kadar uzanır. Bu figürler, Kōshin inancının bir parçası olarak ortaya çıkmıştır.
Bu üç figürün her birinin bir adı ve mesajı vardır:
Gözlerini kapatan Mizaru: Kötüyü görmemeyi öğütler.
Kulaklarını kapatan Kikazaru: Kötüyü duymamayı hatırlatır.
Ağzını kapatan Iwazaru: Kötü söz söylememeyi anlatır.
Buradaki “görme, duyma, söyleme” aslında bir kaçış değil; tam tersine bir ahlaki duruştur.
İnsanın kendini kötülükten koruması, kötüyü yaymaması ve kirletmemesi gerektiğini anlatır.
Zamanla bu anlam değişmiş…
Toplum içinde sessiz kalmayı, sorumluluktan kaçmayı, hatta bazen “kurnazlıkla sıyrılmayı” temsil eder hâle gelmiş.
Oysa bu üç küçük figür, aslında bize şunu söylüyor:
Kötülüğü çoğaltma. Ona göz olma, kulak olma, dil olma.
Hazırlayan: Dünya Gözüme Kaçtı
(Alıntıdır.)
