İnsan vücudundaki en küçük kemik, orta kulağın derinliklerinde yer alan ve şekli nedeniyle üzengi (stapes) olarak adlandırılan yapıdır.
Bir pirinç tanesinden bile daha küçük olan bu kemiğin boyu yaklaşık 2,5 ila 3 milimetredir. Bu mikroskobik boyutuna rağmen üzengi kemiği, işitme sürecinin vazgeçilmez bir halkasını oluşturur. Temel görevi, kulak zarından gelen ses titreşimlerini diğer iki kemikçik (çekiç ve örs) aracılığıyla devralıp iç kulağa iletmektir.
Üzengi kemiği, mekanik bir kaldıraç gibi çalışarak hava ortamındaki ses titreşimlerini güçlendirir ve iç kulaktaki kohlea (salyangoz) içerisinde bulunan sıvıyı harekete geçirecek basıncı oluşturur. Bu hassas iletim süreci sayesinde ses dalgaları, beynimizin algılayabileceği sinir sinyallerine dönüştürülebilir. Eğer üzengi kemiği işlevini yitirirse, dış dünyadan gelen ses dalgaları iç kulağa ulaşamaz ve bu durum ciddi işitme kayıplarına yol açar. Modern tıp, bu kadar küçük bir yapının dahi bozulması durumunda "stapedektomi" adı verilen mikro cerrahi yöntemlerle bu kemiği protezlerle değiştirerek işitmeyi geri kazandırabilmektedir.
Kaynak:
Standring, S. (2020). Gray's Anatomy: The Anatomical Basis of
Clinical Practice (42nd ed.). Elsevier.
***
