ROMAN OKUNMASI ÜZERİNE KISA BİR YORUM
Geniş bir alanda değerlendirilen roman, günümüzde etkinliği aratarak devam eden bir tür olarak görülmektedir.
Romanın daima bir okur kitlesi olmuştur. Bugün klasik deyince aklımıza, öncelikle romanların gelmesi manidardır.
Roman okuru, hangi dönemde yazılırsa yazılsın, alacak bir şeyler buluyor. Yorumlar yapıyor, değerlendiriyor, üzerinde konuşuyor.
Her okurun kendince sebepleri/hedefleri/alacakları olabilir. Bunlar üzerinde durulmaya layık olan, kıymetli argümanlardır.
Roman okurunun, ortak özelliği de çoktur. Bunlarla alakalı araştırmalar, çalışmalar ve eserler bulmakta mümkündür. Nobel Edebiyat ödülü alanlar içerisinde roman türünde eser verenlerin çoğunlukta olduğu görülmektedir.
“Hayatım roman” ifadesini çokça duymuşsunuzdur. Hepimizin hayatı roman, bazıları yazılıyor, bazıları yazılmıyor. Fakat yaşanıyor. O zaman roman, hayattır ifadesi de zemin bulmuş oluyor. Hayatımız, romanın zemini oluşturuyor.
Yukardaki alıntılar üzerinden yol çıkarsak, romandan hayatımıza alabileceklerimiz çıkacaktır diyebiliriz. Biraz bunlar üzerinde yoğunlaşmak istiyorum.
Her insan, iyi yaşama gayreti içerisindedir. Bu durum, öğrenme sürecini de beraberinde getirir. Ailemizden, yakın ve uzak çevremizden, okullardan ve okumalardan öğrenme sürecimize katkılar alırız. Bu süreç, ömrümüzün sonuna kadar devam eder.
Burada uzun hayatı, kısa sayfalarına sıkıştırmış romanlar devreye girebilir. Bir ömrü, bir dönemi, bir olayı, olaylar zincirini sayfaları arasında işler ve bitirilmiş şekliyle önümüze koyar.
Orada anlatılanlarla karşılaştığımızda en azından bilgi sahibiyizdir. Tavrımızı, bilgimizde olanlar içerisinde seçerek ortaya koyabiliriz. Karar verme süremiz, verdiğimiz kararın isabeti, neticesini tahmin edebilme ihtimalimiz artar.
Yaşanmış hayatları bilerek hayatımızı tasarlamak, belirsizlikleri ortadan kaldıracak, geleceğe emin bir şekilde ilerlememize vesile olacaktır. Olaylar kabul edilebilir, altından kalkılabilir, sonucu öngörülebilir olacaktır. Böylece güven hissimiz gelişecek, endişelerimiz azalacak, olağan akışta normalimiz gelişecektir.
Kendini tanıma, kendini gerçekleştirme, kendini aşma, zaman isteyen, öğrenme ve eğitim gerektiren, uzun soluklu bir süreçtir. Romanlarda bir kişi, aile, topluluk, olaylar üzerinden hayatı okuruz. Kendimizle yüzleşiriz. Kararlar alırız. Davranışlarımız üzerinde değerlendirmelerde bulunuruz.
Öyle anlar olur ki romanın veya içerisindekilerin öğreticiliği, kalıcı ve kabul edici olur. Az zamanda çok mesafe aldırır. Düşünce olgunluğu ve duruluğu mühimdir. Karmaşayı azaltma adına önemlidir. Evet, işte buldum dediğimiz anlar çok olacaktır.
İçsel yolculuğumuz esnasında romanlar yol gösterici olabilir. Bazı romanlar psikolojik tahliller, düşünce yoğunluğu açısından öne çıkar. Danışmanlık hizmeti almış gibi oluruz. Karakterler ve olaylar üzerinden, kendimizi değerlendirme imkânı yakalarız. Mesafe kazandırıcı içsel derinleşme yaşayabiliriz.
Dışsal yolculuğumuz, toplum içerisinde yer edinebilmek için kıymetlidir. Karşılıklı doğru iletişim kurabilmek, katkılar sunabilmek için sosyalleşmemiz gerekir. Romanlar hem kişiyi hem toplumu aynı anda görüp, değerlendirebilme imkanları gösterir. Kişi ve toplumun tahlillerini, olaylar üzerinde yorumlama, davranışlar üzerinden analizler yapabilme, olgunlaşma adına son derece önemlidir.
Günümüzde sosyalleşmenin önündeki engeller artmış, yalnızlık tercihi belirginleşmiştir. Romanlar bu noksanlıkları telafi etme adına büyük boşlukları dolduracaktır.
Ülkemizde yazılan romanları okumak, geniş alanda kültür dünyamıza birikimler sunacaktır. Çeşitli yazarlardan alabileceğimiz çok şeyler vardır. Okudukça kültür dünyamıza değerli katkılar alacağızdır. Hep aynı yazarı değil, farklı yazarları okumak daha kıymetlidir.
Dünya edebiyatından bol miktarda örnekler okumalıyız. Evrensel insanlık değerlerine sahip bir insan, dünya vatandaşıdır. Romanlar bunun olabilmesi için, büyük katkılar vermeye hazırdır. Farklı ülke ve yazarların eserleriyle kendimize bakabilmek, göremediğimiz özelliklerimizi keşfetmemize yarar sağlayacaktır.
Her romanın okura arz ettiği fikir bahçesi vardır. Roman tadında bir bahçeden devşireceğiniz güller olabilir.
Hayatınız bir roman, roman da hayatınız var.
Ali Yalçın
Sosyolog / Aile Danışmanı
(Alıntıdır.)
***
İşte size yukarıdaki yoruma birebir uyan bir roman:
"İRAN HUDUDUNDA BİR TİLKİ"
520 SAYFA
YAZAR: ALİ GÖKÇE
E-KİTAP YAYINCILIK
CİNİUS MATBAACILIK
EYLÜL/2024
